Научно-исследовательская работа ученицы МБОУ СОШ№95 Ануфриевой Светланы по творчеству татарского писателя, поэта,патриота Фатиха Карима.

image 9 Января 1909 – 19 Февраля 1945 гг. (36 лет)

Фатих Карим (1909 – 1945) – татарский писатель, поэт, патриот.

Родился Фатих 9 января 1909 года. Первое образование в биографии Фатиха Карима было получено в родном селе Аитово. Затем же стал учиться в педагогическом техникуме, а после – землеустроительном техникуме Казани. Первые свои произведения написал довольно рано.

Впервые в биографии татарского писателя Фатиха Карима сборник стихотворений был напечатан в 1931 году («Начальная песня»). Писатель в своих работах старался показать, что среди народа есть герои, ставящие судьбу страны выше своей. Учился Фатих Карим на основе работ Горького, Маяковского, Лермонтова. Следующие произведения «Пятьдесят джигитов», «Свет молнии» были хорошо встречены читателями. Вскоре биография татарского поэта Фатиха Карима стала широко известной. А сам поэт вошел в Союз писателей СССР.

За плодотворным творческим периодом последовал трагический. Одно из произведений писателя повлекло за собой обвинение в клевете, а Фатиха Карима арестовали и осудили на 10 лет тюрьмы. Но вскоре оправдали. Писатель почти сразу после оправдания добровольно ушел воевать. В жестких военных условиях в биографии Фатиха Карима возникло новое воодушевление. Его произведения тех времен наиболее ценны. Прекрасные патриотические, вдохновляющие героизмом стихотворения тех лет вышли в нескольких сборниках.

19 февраля 1945 года Фатих Карим геройски погиб.

imageФото №85421. НМРТ КП-8531 Шинель_1 ” id=”g2id85426″ src=”https://tatfrontu.ru/gallery2/d/85430-4/nmrt-kp-8532-ab—-sapogi-kirzovye_1.jpg”class=”g2img” alt=”Фото №85426. НМРТ КП-8532-а,б Сапоги кирзовые_1″>Фото №85426. НМРТ КП-8532-а,б Сапоги кирзовые_1 ” id=”g2id85436″ src=”https://tatfrontu.ru/gallery2/d/85440-4/nmrt-kp-9795-3a—-dokument-otkrytoe-pismo-f-karima-docheri-leyle_2.jpg”class=”g2img” alt=”Фото №85436. НМРТ КП-9795-3а Документ Открытое письмо Ф Карима дочери Лейле_2″>Фото №85436. НМРТ КП-9795-3а Документ Открытое письмо Ф Карима дочери Лейле_2 ” id=”g2id85476″ src=”https://tatfrontu.ru/gallery2/d/85480-4/nmrt-kppi-124014-48—-dokument-risunok-f–karimu-ot-docheri-leyli_1.jpg”class=”g2img” alt=”Фото №85476. НМРТ КППи-124014-48 Документ Рисунок Ф Кариму от дочери Лейли_1″>Фото №85476. НМРТ КППи-124014-48 Документ Рисунок Ф Кариму от дочери Лейли_1

Участник Великой Отечественной войны, погиб на фронте.

Печатался с 1928 года. Первый сборник стихов «Начальная песня» был опубликован в 1931 году. Наиболее значительными произведениями Карима являются «Седьмая печь» (1932), «Шумная заря» (1933), в которых отразился процесс индустриализации страны и коллективизации сельского хозяйства.

” id=”g2id85451″ src=”https://tatfrontu.ru/gallery2/d/85453-4/nmrt-kp-16676—almenov-b-m–risunok-f–karim_1.jpg”class=”g2img” alt=”Фото №85451. НМРТ КП-16676 Альменов Б М Рисунок Ф Карим_1″>Фото №85451. НМРТ КП-16676 Альменов Б М Рисунок Ф Карим_1 ” id=”g2id85456″ src=”https://tatfrontu.ru/gallery2/d/85460-4/nmrt-kp-31220-7—karimov-f-a–kniga–poslednyaya-tetrad-faksimilnoe-izdanie_1.jpg”class=”g2img” alt=”Фото №85456. НМРТ КП-31220-7 Каримов Ф А Книга Последняя тетрадь (Факсимильное издание)_1″>Фото №85456. НМРТ КП-31220-7 Каримов Ф А Книга Последняя тетрадь (Факсимильное издание)_1

Фатых Карим автор ряда произведений, созданных на фронте: сборники «Любовь и ненависть», 1943; «Мелодия и сила», 1944; повесть «Записки разведчика», 1944.Погиб 19 февраля 1945 года, выполняя боевое задание, на подступах к Кенигсбергу — в поселке Победа, ныне Калининградской области.

” id=”g2id85536″ src=”https://tatfrontu.ru/gallery2/d/85540-3/nmrt-kppi-124014-107–l-4326-karimov-karim-f-a–dokument-bloknot-so-stihami-f–karima_6.jpg”class=”g2img” alt=”Фото №85536. НМРТ КППи-124014-107 Л-4326 Каримов (Карим) Ф А Документ Блокнот со стихами Ф Карима_6″>Фото №85536. НМРТ КППи-124014-107 Л-4326 Каримов (Карим) Ф А Документ Блокнот со стихами Ф Карима_6 ” id=”g2id85551″ src=”https://tatfrontu.ru/gallery2/d/85555-3/nmrt-kppi-124014-107–l-4326-karimov-karim-f-a–dokument-bloknot-so-stihami-f–karima_9.jpg”class=”g2img” alt=”Фото №85551. НМРТ КППи-124014-107 Л-4326 Каримов (Карим) Ф А Документ Блокнот со стихами Ф Карима_9″>Фото №85551. НМРТ КППи-124014-107 Л-4326 Каримов (Карим) Ф А Документ Блокнот со стихами Ф Карима_9 ” id=”g2id85566″ src=”https://tatfrontu.ru/gallery2/d/85570-4/nmrt-kppi-124014-107–l-4326-karimov-karim-f-a–dokument-bloknot-so-stihami-f–karima_12.jpg”class=”g2img” alt=”Фото №85566. НМРТ КППи-124014-107 Л-4326 Каримов (Карим) Ф А Документ Блокнот со стихами Ф Карима_12″>Фото №85566. НМРТ КППи-124014-107 Л-4326 Каримов (Карим) Ф А Документ Блокнот со стихами Ф Карима_12 ” id=”g2id85626″ src=”https://tatfrontu.ru/gallery2/d/85630-4/nmrt-kppi-124014-112–l-4331-karimov-karim-f-a–dokument-knizhka-zapisnaya-so-stihami-f–karima_4.jpg”class=”g2img” alt=”Фото №85626. НМРТ КППи-124014-112 Л-4331 Каримов (Карим) Ф А Документ Книжка записная со стихами Ф Карима_4″>Фото №85626. НМРТ КППи-124014-112 Л-4331 Каримов (Карим) Ф А Документ Книжка записная со стихами Ф Карима_4

Похоронен в братской могиле города Багратионовска Калининградской области.

Память

  • В честь поэта в Багратионовске воздвигнут памятник-обелиск, а одна из улиц города названа в его честь.
  • Учитывая просьбы общественности и колхозников колхоза «Дема», в год 30-летия начала Великой Отечественной войны в селе Аитово открыт музей поэту-патриоту Фатиху Кариму, а перед музеем установлен бюст поэта.
  • Одна из улиц села, а также Аитовская средняя школа (школа имени Ф. Карима) носят имя Фатиха Карима.

Награды

Награжден орденами Красной звезды и Отечественной войны 1-й степени, а также медалями.

” id=”g2id85461″ src=”https://tatfrontu.ru/gallery2/d/85465-4/nmrt-kpnu-35047-ssz-56-mno-456-znak-nagradnoy-orden-otechestvennoy-voyny-i-stepeni_1.jpg”class=”g2img” alt=”Фото №85461. НМРТ КПНу-35047 ССЗ-56 МНО-456 Знак наградной Орден Отечественной войны I степени_1″>Фото №85461. НМРТ КПНу-35047 ССЗ-56 МНО-456 Знак наградной Орден Отечественной войны I степени_1

  • Мазитов З. М. Фатих Карим : монография (на татар.яз.). — Казань : Татар. кн. изд-во, 1963. — 172 с.
  • Сарчин Р. Ш. Жизнь и судьба Фатиха Карима : биографический очерк, статьи / Рамиль Сарчин. — Казань : Татар. кн. изд-во, 2014. — 239 с., ил. ISBN 978-5-298-02716-8.

Фронтовики Коллекция:  Мемориальные коллекции Опубликовано 22 января, 2015 – 18:10 пользователем Татарстан Республикасы Милли китапханәсе Мәгълүмат ресурслары Электрон китапханә Бөек Җиңү. Бөек Ватан сугышында катнашкан Татарстан язучылары Фатих Кәрим Совет чоры татар поэзиясенең күренекле вәкиле Фатих Кәрим (Фатих Әхмәтвәли улы Кәримов) 1909 елның 9 гыйнварында Россиянең элекке Уфа губернасы Бәләбәй өязе (хәзерге Башкортстан Республикасының Бишбүләк районы) Ает авылында мулла гаиләсендә туа. Мәктәпкә кергәнче үк укырга-язарга өйрәнә, аннан авыл мәктәбенең ике сыйныфын тәмамлый. 1922 елда абыйсы Габдулла Кәримов (шагыйрь Ярлы Кәрим, 1901–1937) аны үзе белән Бәләбәй шәһәренә алып китә һәм педагогия техникумының әзерлек сыйныфына укырга урнаштыра. Монда ике ел укып, әзерлек курсын тәмамлагач (1924), шул ук абыйсы ярдәмендә Казанга килеп, бер ел яшүсмер балалар йортында тәрбияләнә. 1925–1929 елларда Казан җир төзелеше техникумында укый. Әдәби иҗат эше белән җитди шөгыльләнә башлавы да шушы студентлык елларына карый. 1926 елдан республика газеталарында яшь каләм тибрәтүченең көндәлек яшьләр тормышына багышланган мәкаләләре, фельетоннары, соңга таба балалар өчен хикәяләре һәм шигырьләре күренә башлый. 1928 елдан Казанда «Яшь ленинчы» (хәзерге «Сабантуй») дигән махсус газета чыгарыла башлагач, унтугыз яшьлек студент-әдипне газетаның редколлегиясе составына кертәләр һәм идарәнең җаваплы секретаре итеп билгелиләр. Техникумдагы укуын дәвам иткән хәлдә, Ф.Кәрим бу газетада бер ел эшли, аннары, 1929 елда техникумны тәмамлагач, «Крәстиян гәзите» идарәсенә әдәби хезмәткәр булып күчә. 1930–1931 елларда ул «Азат хатын» (хәзерге «Сөембикә»), «Атака» (татар пролетар язучылары оешмасының басмасы) журналларында җаваплы секретарь хезмәтендә була. 1931 елның көзендә армиягә алынып, 1933 елның гыйнварына кадәр Идел буе хәрби округының Казанда татар телендә чыга торган «Кызылармияче» дигән газетада хәбәрче-корреспондент булып хезмәт итә. Армия хезмәтеннән кайткач, Ф.Кәримне Татарстан китап нәшриятының яшьләр-балалар әдәбияты бүлегенә җитәкче итеп билгелиләр. Монда ул 1937 елның маена кадәр эшли. Бу – Ф.Кәримнең иҗат һәм җәмәгать эшендә кайнап, әдип буларак үсү һәм формалашу еллары. 1929 елдан хәвефле 1937 елга кадәрге чагыштырмача кыска вакыт эчендә аның ун китабы басылып чыга (икесе – проза, сигезе – шигъри җыентыклар). Иҗатта туктаусыз эзләнү, уку һәм тормышны өйрәнү аңа, беренче әсәрләрендә әле нык сизелгән декларативлыктан арынып, уй-хисләрен шигырьдә торган саен үтемлерәк, табигыйрәк яңгырашта, камилрәк формада чагылдыру юнәлешендә осталыгын үстерергә юл ача. Утызынчы еллардагы күмәк хезмәт, яшьлек һәм мәхәббәт романтикасын ихлас садәлек, эмоциональ күтәренкелек белән гәүдәләндергән лирик шигырьләре, «Яшен яктысы» (1932), «Җиденче мич» (1932), «Тавышлы таң» (1933), «Илле егет» (1934), «Аучылар» (1934), «Аникин» (1936) кебек поэмалары белән ул үзен татар поэзиясенең үзенчәлекле шигъри моң-авазга ия булган талантлы бер вәкиле итеп таныта. Иҗат дәрте белән шулай илһамланып, совет хакимияте төзегән тормыш тәртипләренә, яңа җәмгыятьнең гаделлегенә ихластан ышанган һәм үзенең шагыйрьлек талантын, бөтен иҗади көчен бөтенләе белән шул «гадел» җәмгыять хакына сарыф итәргә әзер булып яшәгән егерме тугыз яшьлек шагыйрьне 1938 елның 3 гыйнварында кинәт кулга алалар. Тентү вакытында барлык язулы дәфтәрләрен, кулъязмаларын җыеп төяп алып китәләр. Аларның күп өлеше соңыннан НКВД подвалларында юкка чыга. Әдип өстенә бернинди дәлилсез-нисез, фәкать НКВД кабинетларында махсус уйлап чыгарылган «фактлар» нигезендә «милләтче», «пантөрекче», «буржуазия ялчысы», «советка каршы коткы таратучы», әдәби әсәрләрендә «кулаклар идеологиясен үткәрүче халык дошманы» шикелле коточкыч нахак гаепләр ташлана. Шул «гаепләре» өчен тоталитар режимның урындагы мәхкәмәсе 1939 елның 14 мартындагы ябык утырышында Ф.Кәримне ун елга ирегеннән мәхрүм итәргә һәм, шуңа өстәп, тагын биш елга гражданлык хокукларыннан чикләргә дигән хөкем карарын игълан итә. Бу карар белән килешмичә, әдип, берничә тапкыр кассацион гаризалар язып, үзенең гаепсез икәнлеген исбатлап карый, ләкин аның гаризаларына игътибар итүче булмый. Нәтиҗәдә шагыйрьне озак та үтми этап белән төньякка – сәяси тоткыннар лагерена (совет концлагерена) озаталар. Бары тик шундый ук «гаепләр» белән төрмәләрдә утырып, соңыннан акланып чыккан язучы Кави Нәҗми һәм генерал Якуб Чанышевларның Ф.Кәримне гаепсез итеп күрсәткән гаризалары бер-бер артлы барып ирешкәч кенә, СССР Югары мәхкәмәсе Ф.Кәримнең «җинаять эше»н яңадан тикшерүгә куярга мәҗбүр була. Бу тикшерү барышында шагыйрьне төньяктагы ерак лагерьдан Казан төрмәсенә кире кайтаралар. Ниһаять, 1941 елның 1 декабрендә, инде Алмания белән канлы сугышлар барган көннәрдә, Ф.Кәримне иреккә чыгаралар. Ләкин бер шарт белән: ул «үз теләге белән» фронтка китәргә тиеш була. Чыннан да, бер үк вакытта сәер дә, кешелексез дә булган бу шартны үтәп, шул ук декабрь аеның 30 ында Ф.Кәрим фронтка чыгып китә. 1942 елның февраленнән 1945 елның февраленә кадәр, ягъни өч ел буена, Фатих Кәрим фронтның алгы сызыгында була, солдат һәм кече офицер, взвод командиры сыйфатында Мәскәү яныннан алып Көнчыгыш Пруссиягә хәтле сугышчан юл уза, Украинаны, Белоруссияне, Карпат илләрен азат итүдә катнаша, ике тапкыр яралана, шәхси батырлыклары өчен орден-медальләр белән бүләкләнә. Ә сугыш бетәргә санаулы көннәр калганда, 1945 елның 19 февралендә, Көнчыгыш Пруссиядәге соңгы сугышларның берсендә утыз алты яшьлек шагыйрь дошман пулясыннан һәлак була. Күмелгән урыны шундагы Туганнар каберлегендә. 1941–1945 еллар арасында ул тугыз поэма, ике повесть, бер драма әсәре һәм йөздән артык исемдә шигырь иҗат итә. Сан ягыннан гына түгел, сыйфат һәм идея-эчтәлек ягыннан да шагыйрьнең бу чор әсәрләре иҗатта яңа биеклеккә күтәрелү, камиллеккә ирешү мисалы булып торалар. Аның поэзиясендә сугыш чынбарлыгының катлаулы фәлсәфәсе, фашизмга каршы җанын кызганмый көрәшкә күтәрелгән гади солдатның сугыш кырындагы батырлыгы, эчке кичерешләре, ватандарлык хисләре, сөйгәненә, гаиләсенә, апа-сеңелләренә, абый-энеләренә, әти-әнисенә, туган җиренә, туган халкына булган олы мәхәббәте, тыныч тормышка сусау-җирсү сагышлары гаҗәеп тәэсирле, эмоциональ тирәнлек белән сурәтләнәләр. Ф.Кәримнең төрмә камераларында күңел дәфтәренә теркәп саклап калдырган, сугыш тынган араларда солдат землянкалары, окоп ышыкларында иҗат иткән лирик шигырьләре, «Гөлсем» (1942), «Идел егете» (1942), «Кыңгыраулы яшел гармун» (1942), «Үлем уены» (1942), «Партизан хатыны» (1943), «Өмет йолдызы» (1944) поэмалары, «Тимер һәм тимерче» кебек балладалары (1942), Муса Җәлилнең Моабит циклы шигырьләре белән бергә сугыш чоры татар поэзиясенең иң югары ноктасын тәшкил итәләр. Фронтта Ф.Кәрим үзенең әдәби мирасын чәчмә әсәрләр белән дә баета: «Шакир Шигаев» исемле драма (1943), «Разведчик язмалары» (1942) һәм «Язгы төндә» (1943) исемле ике повестен иҗат итә. Бу әсәрләр дә, поэзиясе кебек үк, сугыш афәтенә, фашизмга, тираниягә каршы юнәлтелгән нәфрәт хисләре белән сугарылган. Ф.Кәрим – 1934 елдан СССР (Татарстан) Язучылар берлеге әгъзасы. ТӨП БАСМА КИТАПЛАРЫ Яшен яктысы: шигырьләр һәм поэмалар. – Казан: Татгосиздат, 1934. – 168 б. – 3000 д. Таныш бу күзләр: шигырьләр һәм поэмалар. – Казан: Татгосиздат, 1936. – 163 б. – 6115 д. Разведчик язмалары: повесть. – Казан: Татгосиздат, 1943. – 71 б. – 5000 д. Мәхәббәт һәм нәфрәт: шигырьләр һәм поэмалар. – Казан: Татгосиздат, 1943. – 160 б. – 3070 д. Моң һәм көч: шигырьләр. – Казан: Татгосиздат, 1944. – 72 б. – 5116 д. Сайланма әсәрләр / кереш сүз авт. М.Әмир. – Казан: Татгосиздат, 1947. – 268 б. – 10165 д. Разведчик язмалары: повесть. – 3 басма. – Казан: Татгосиздат, 1951. – 80 б. – 15000 д. Язгы төндә: повесть. – 2 басма. – Казан: Татгосиздат, 1951. – 80 б. – 5000 д. Әсәрләр: 3 томда. – Казан: Таткнигоиздат, 1954. – 10000 д. 1 т.: шигырьләр, балладалар, җырлар / кереш сүз авт. З.Мәҗитов. – 291 б. 2 т.: поэмалар. – 167 б. 3 т.: хикәяләр, повестьлар, мәкаләләр, очерклар, драма. – 258 б. Сайланма әсәрләр: поэмалар, шигырьләр, җырлар. – Казан: Татар. кит. нәшр., 1969. – 311 б. – 7000 д. Әсәрләр: 3 томда / төз. З.Мәҗитов. – Казан: Татар. кит. нәшр., 1979–1981. – 10000 д. 1 т.: шигырьләр (1927–1945) / кереш сүз авт. З.Мәҗитов. – 1979. – 220 б. 2 т.: поэмалар, балладалар һәм драма (1929–1945). – 1980. – 328 б. 3 т.: повестьлар, хикәяләр, мәкаләләр, очерклар, хатлар. – 1981. – 328 б. Ант: шигырьләр. – Казан: Татар. кит. нәшр., 1979. – 127 б. – 10000 д. (Сувенир басма.) Гармунчы Аю белән җырчы Маймыл: әкият. – Казан: Татар. кит. нәшр., 1988. – 16 б. – 100000 д. Илең турында уйла: шигырьләр. – Казан: Татар. кит. нәшр., 1989. – 31 б. – 14000 д. Идел егете: хикәя һәм поэмалар. – Казан: Татар. кит. нәшр., 1993. – 47 б. – 3149 д. Кыр казы: шигырьләр, поэмалар / кереш сүз авт. З.Мәҗитов. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2004. – 143 б. – 2000 д. Гармунчы Аю белән җырчы Маймыл: әкият. – Казан: Татар. кит. нәшр., 2006. – 16 б. – 5000 д. * * * Окопная песнь: стихи / пер. с татар. – М.: Сов. писатель, 1947. – 103 с. – 5000 экз. Стихи / пер. с татар. – Казань: Татгосиздат, 1947. – 48 с. – 10000 экз. Избранные стихи и поэмы / пер. с татар. – Казань: Таткнигоиздат, 1957. – 220 с. – 5000 экз. Письмо пионерке Гульчечек: стихи / пер. с татар. – Казань: Таткнигоиздат, 1957. – 24 с. – 20000 экз. Медведь-гармонист и Обезьяна-певунья: сказка / пер. с татар. С.Малышева. – Казань: Татар. кн. изд-во, 1988. – 15 с. – 50000 экз. ИҖАТЫ ТУРЫНДА Мәҗитов З. Фатих Кәрим: тормыш һәм иҗат юлы. – Казан: Татар. кит. нәшр., 1963. – 172 б. Хәким С. Үлем турында уйлама // С.Хәким. Үз тавышың белән. – Казан: Татар. кит. нәшр., 1969. – 158–166 б. Юзеев И. Озын гомерле шагыйрь // Казан утлары. – 1979. – № 1. – 170–172 б. Минский Г. Шагыйрьнең яшьлеге // Казан утлары. – 1979. – № 1. – 172–176 б. Еники Ә. Очрашу һәм аерылышу // Казан утлары. – 1982. – № 1. – 159–165 б. Төрмәдә язылган шигырьләр // Казан утлары. – 1989. – № 1. – 134–140 б. Зәйдуллин Р. Йөрәк каны белән // Татарстан яшьләре. – 1989. – 7 гыйнв. Лерон Л. Тәвәккәл рух // Татарстан яшьләре. – 1989. – 7 гыйнв. Мәҗитов З. Үлемсезлек // Соц. Татарстан. – 1989. – 11 гыйнв. Зарипов Х. Сугыштан хатлар // Шәһри Казан. – 1995. – 24 февр. Шәрифуллина Э. Ясмин гөле // Ватаным Татарстан. – 1996. – 17 май. Шигаева К. Күршеләр, дуслар идек // Ватаным Татарстан. – 1997. – 25 июль. Кәримова Л. Мәңгелек сагыш // Шәһри Казан. – 1998. – 1 май. Мостафин Р. Сабыйлар күз яше кебек вөҗданым таза… // Шәһри Казан. – 1998. – 17 апр. Кадрия Ишукова көндәлегеннән // Сөембикә. – 1999. – № 3. – 14–17 б. Мостафин Р. «Өзелергә җитеп сыкрый күңел…» // Казан утлары. – 1999. – № 3. – 172–180 б. Акмал Н. Ул һаман да үзе кебек япь-яшь // Мәдәни җомга. – 2000. – 5 май. Кәримова Л. Әткәм урамында каштан шаулый // Мәдәни җомга. – 2000. – 7 июль. Сәфәров Р. Фатих Кәрим фатихасы белән… // Мәдәни җомга. – 2001. – 19 окт. * * * Харис Р. Его сердце бьется по сей день // Веч. Казань. – 1979. – 9 янв. Кафиятуллин А. Мой фронтовой брат Фатых Карим… // Респ. Татарстан. – 1999. – 1 мая. Ахунова Н. «За славную Отчизну павший воин» // Татар. края. – 2000. – № 3 (янв.).

Соңгы яңарту: 2021 елның 10 феврале, 10:55

Родился Фатих Карим 9 января 1909 года в селе Аитово Бижбулякского района. Я буду сокрушать врага и как поэт, и как солдат. А коль погибну я – жизнь мою мои детишки повторят. Земляки также хранят имя своего легендарного сына. Учитывая просьбы общественности и колхозников колхоза «Дема» в год 30-летия начала Великой Отечественной войны, в которой погиб смертью храбрых Каримов Фатих Ахметвалеевич, 19 июня 1971 года в с.Аитово открыт музей поэту-бойцу, поэту-патриоту Фатиху Кариму. Музей Фатиха Карима находится на его малой родине в селе Аитово, а перед музеем установлен бюст поэта. Одна из улиц села, а также Аитовская средняя школа носят имя Фатиха Карима. Жители райцентра Бижбуляка, города Белебея назвали в честь поэта улицы, а на стене педагогического колледжа, где Фатих Карим учился – мемориальная доска. Очевидно, что Бижбулякским, Белебеевским районными Советами, а также Белебеевским педагогическим колледжем учреждены премии имени . Обладателями премий стали десятки представителей Башкортостана, Татарстана и Чувашии. Музей Ф.Карима является муниципальным музеем Бижбулякский района с 2006 г.  Новое кирпичное здание и современная экспозиция работает с 1999 года. Фатих Карим – татарский поэт – патриот, погиб в годы Великой Отечественной войны. В музее бережно хранят личные вещи поэта, книги, письма, воспоминания близких, фотографии. Ф. Карим написал такие известные поэмы «Свет молнии», «Аникин». На фронте он создал пять поэм, две повести, пьесу и более 120 стихотворений. В 2005 г. в библиотеки района поступил сборник стихов поэта «Дикий гусь», выпущенный татарским книжным издательством. В фонде хранятся более 300 экспонатов. В год посещают более 2000 людей.

Я не искал иной судьбы…

Прошел я множество дорог,

Я жил все годы для борьбы

И жизни в битвах не берег.

(на пушечном лафете)

Фатих Карим родился 9 января 1909 года в деревне Аитово (ныне Бижбулякский р-н Республики Башкортостан) в семье муллы (одиннадцатым ребенком). Начальное образование получил в школе родной деревни. После смерти отца воспитывался в детском доме.

Проявив поэтический талант, но уже в конце 1920-х годов стал писать стихи, первые из которых были опубликованы в казанских журналах.

3 января 1938 г. по ложному объявлению был осужден на десять лет и отправлен в ГУЛАГ Коми АССР. В начале декабря 1941 года дело Ф. Карима было пересмотрено, его оправдали, и он добровольцем ушел на фронт.

Фатих Карим прошел путь от рядового солдата до младшего лейтенанта, стал командиром взвода саперов. Был несколько раз ранен.

19 февраля 1945 года во время разгрома юго-западной группировки противника в Восточной Пруссии Фатих Каримов получил задачу выбить немцев с высоты и закрепиться на ней, что должно было решить исход боя. Взвод, которым командовал Каримов, сломил сопротивление немцев и овладел высотой. При взятии высоты у деревни Каверн Кёнигсбергского округа (ныне – пос. Первомайское Багратионовского р-на Калининградской обл.) Фатих  Карим погиб.

Он был похоронен в братской могиле. В 1955-1956 годах Ф. Карима перезахоронили на военном кладбище поселка Победа, а затем – в г.  Багратионовске Калининградской области.

За боевые заслуги и отвагу Ф. Карим 6 февраля 1945 г. был награжден орденом Красной Звезды, после гибели – орденом Отечественной войны I степени.

Имя Фатиха Карима, его трагическая судьба и гражданский подвиг, его замечательные стихи сближают людей разных поколений и через 70 лет после его гибели, через 70 лет после окончания Великой Отечественной войны.

Оцените статью
Рейтинг автора
4,8
Материал подготовил
Егор Новиков
Наш эксперт
Написано статей
127
А как считаете Вы?
Напишите в комментариях, что вы думаете – согласны
ли со статьей или есть что добавить?
Добавить комментарий